Een oorverdovende knal onderbrak de plechtigheid. De poort knarste en kreunde na de bons die ze onverwacht ontving. Op slag waren de genodigden verontrust en vulden zij de kerk met paniekerig geroezemoes. Vragend keken ze in de richting van het portaal, om vervolgens antwoorden te zoeken op het gelaat van de priester. De man wist zich geen raad met al die prangende blikken op zijn tronie gericht. Aarzelend besloot hij het voorval te verwaarlozen.

“spreken…”, vervolgde hij, maar hij werd wederom abrupt onderbroken.

Het was duidelijk na deze tweede klap, die nog luider tussen de zuilen weergalmde dan de eerste, dat toeval niet meer aan de orde was. Er volgde een ijzige afwachtende stilte. De scharnieren, middelpunt van de aandacht, roerden niet. Moedig als hij was vervolgde de geestelijke wederom de plechtigheid toen de spanning ondraaglijk werd.

“of voor eeuwig zwij…”

De poort werd meedogenloos open geramd. Het hout smakte tegen de muren, moest splinters bekennen. De kerk gaapte. De leemte werd gevuld door een zee van laagstaand licht. De felheid van de winterzon, vergezeld van een kille wind, kneep menig oog dicht. Enkele opmerkelijke contouren doorpriemden langzaam maar zeker het licht. Vele monden vielen open van verbazing. Men kreeg echter de kans niet om de schok te verwerken aangezien plots het orgel loeihard begon te spelen. Er werden meer dramatische noten uit de pijpen geperst dan tot dan toe voor mogelijk werd geacht. Een requiem. Er werd een voorwerp naar binnen gedragen dat absoluut misplaatst was. Langzaam torsten vier gedaanten een zwarte kist binnen. Ze waren niet alleen. Een heuse mensenvloed stroomde de kerk binnen, allen gehuld in zwart. Een lange sombere rij volgde de doodskist, navelstarend, klaarblijkelijk in rouw.

De bruidegom en zijn echtgenote in spe herkenden ieder gelaat dat binnentrad. Bij iedere pas verstijfden ze net dat beetje meer. Als aan de grond genageld bleven zij verkleumd voor het altaar staan terwijl het orgel op hen inwerkte. Ze konden de aanwezigheid van zowel de doodskist als zijn entourage niet vatten, uitgerekend op deze dag.

De dragers plaatsten de kist voor de voeten van het echtpaar, het zwart in fel contrast met haar witte smakeloze jurk. Het deksel werd zorgvuldig ontvreemd. Alle aanwezigen trachtten een glimp op te vangen van de inhoud. Een zwarte leemte. Het ding was leeg.

“Wat komen jullie hier doen?”, vroeg de bruidegom verward, enigszins geïrriteerd. Zijn kiezen bleven tijdens het spreken angstig op elkaar geklemd. Hij leek zich voornamelijk tot twee personen te richten.

“Wij komen rouwen om de dood van een man die eigenlijk nooit bestaan heeft.”, antwoordde één van hen. Zijn stem herbergde een vurigheid als van een pas herboren feniks die zijn as toespreekt.

“Wij komen een illusie eren.”

“Ben jij die man?”, vroeg de andere persoon tot wie de vraag van de bruidegom gericht was. De echtgenoot bleef het antwoord schuldig.

“De gelijkenis met jou is in ieder geval treffend. Volgens mij ben jij het. Jij bent die man!”

Beide jongelui traden naar voren en grepen de man aan weerszijden stevig beet. Hij spartelde tegen maar slaagde er niet in zich los te wrikken. Hij werd naar de kist gesleurd, luidkeels protesterend uit volle borst. Het mocht niet baten. Ze dwongen hem in de kist en hezen het deksel boven zijn hoofd. Met een luide klap werd hij opgesloten. Plots lieten de dragers het voorwerp los en trokken ze zich terug, lichtjes grijnzend. Woedend en radeloos schopte de gevangene zich vrij en sprong hij op. Hoezeer hij ook iemand de huid vol wou schelden, hij moest eerst op adem komen na zijn doodstrijd.

“Ik denk dat we ons toch vergist hebben.”, concludeerde de ene drager spottend.

“Schijn bedriegt.”, beaamde de ander.

“De persoon die wij zoeken was jaren een goede huisvader, een trouwe echtgenoot, een onvoorwaardelijke vriend. Al deze dingen was hij voor alle mensen die hier vandaag samen met ons komen rouwen. Door zijn besluit om vandaag te huwen tekende hij echter zijn doodsvonnis. Deze bruiloft vormt een bevestiging van het feit dat de man die wij zoeken eigenlijk een illusie is, altijd al geweest is, en bijgevolg eigenlijk al jaren terminaal is. Eén ding is zeker, na dit huwelijk is hij dood. Voorgoed.”

“De persoon, die wij hier nu voor ons vinden, heeft jaren zijn vrouw en kinderen bedrogen met meerdere minnaressen. Het armzalige jonge bewijs hiervan staat voor onze voeten met een bruidsboeket. Ze heeft eindelijk wat ze wou, zijn dood voor ons, haar leven met jou, vader… Je was een illusie voor ons allen. Toen de bel doorprikt werd, werd je herleid tot een loutere schaduw van wat je ooit ogenschijnlijk voor ons was geweest. Dat je terug een relatie met haar begon verziekte de situatie zodanig, dat de band met je kinderen ten dode opgeschreven was, en vandaag zal je sterven. Voorgoed vervreemd van de persoon die voor ons staat, dat zijn wij, ook al hebben we je nooit echt gekend. Je was niet meer dan een schijnvertoning voor ons.”

“En omdat deze vertoning vandaag voorgoed verdwijnt brengen wij een laatste hulde. Aangezien we hier geen stoffelijke resten aantreffen van hij die ere toekomt hebben wij allen zelf voor stoffelijke resten gezorgd.”

Toen beide broers hun betoog beëindigd hadden plaatsten zij, gevolgd door hun entourage, voorwerpen in de kist. De leemte werd opgevuld door een trouwring, een tennisbal, kookgerei, foto’s en talrijke andere objecten. Nadat de laatste persoon in de rouwstoet zijn bijdrage had gedaan werd het geheel keurig afgesloten. De ene zoon nam een borstel gedoopt in een nogal lopende grauwe vloeistof en besprenkelde de kist. De andere zoon stak een kaars aan. In stilte begaf hij zich voor het zwarte rouwobject. Hij leek iets te prevelen toen hij plots de kaars op de kist vlamde, dankzij de vloeistof ontstak er al gauw een hevig vuur. De rouwstoet begon zich vlotjes naar buiten te begeven.

“Innige deelneming”, bracht één van beide broers ongemeend uit vlak voor hij de jurk van de bruid bespuwde. Hij vluchtte de kerk uit en sloeg de poort achter zich dicht. Eén grote chaos was het resultaat. De moeder van de bruidegom, eeuwige kerkgangster, greep vergeefs naar het water dat zij al jaren iedere zondag gebruikte om haar verborgen zonden weg te wassen, maar het bleek niet heilig genoeg om de vlammen te kunnen doven, integendeel.

Tot zover mijn figuurlijke beschrijving van de feiten die op 12 februari 2011 zullen plaatsvinden. Een schets die weliswaar dramatischer is dan de feitelijke toekomstige gebeurtenissen, alhoewel. Mijn vader gaat trouwen ziet u. De kers op de taart van zijn penopauze. Ik ben er allerminst trots op dat ik over deze informatie beschik aangezien ik met hem gebroken heb, en dat graag zo zou houden. Ik neem genoegen met het uitblijven van direct contact, al zou ik de informatie die mij indirect ter ore komt ook gerust bannen als ik kon. Al is indirect contact in dit geval nog vrij direct, ik heb het namelijk vernomen via mijn lieftallige broer.

Daar stond hij dan, weeral, zo plots, naar slechte gewoonte, voor de kotdeur van mijn broer. Nu, dit zou de normaalste zaak van de wereld geweest zijn moest het vorige weerzien niet zoveel maanden terug in de tijd plaatsgevonden hebben. Om nog maar te zwijgen van de sfeer tijdens de laatst voorgaande contacten.

“Mag ik niet meer binnen of wat?”, ging hij meteen in de aanval. Mentaal antwoordde mijn broer nee, fysiek stond zijn vader enkele tellen later al in de leefruimte. Het arme kind, weerloos. Het verhaal dat hij vervolgens tegen mijn broer begon te prediken ken ik bijna woordelijk en argumentatief van buiten uit een recent verleden. Gelukkig leent de preek zich voor een gebalde samenvatting:

• Het was fout om jouw moeder negen jaar te bedriegen met haar beste vriendin
• maar de wereld is tegen mij
• maar ik kwam niet aan mijn trekken
• maar heb meelij
• maar iedereen verdient een tweede kans
• maar uiteindelijk ben ik het slachtoffer
• maar
• maar
• maar
• Conclusie: het is allemaal de schuld van de nieuwe vriend van je moeder

Een uiterst krachtig betoog weliswaar, telkens weer, vol met de nodige bekrachtigende meelijwekkende tegenstrijdigheden. Er waren echter ook enkele nieuwigheden. Blijkbaar heb ik geen respect meer voor mijn vader. Ik keer hem naar het schijnt telkens de rug toe, rebel die ik ben. Wat hij echter telkens subtiel vergeet is dat hij zich met zijn minnares vlak naast de woonst van zijn voormalige kinderen gevestigd heeft. Men oogst wat men zaait ziet u. Het was een slecht jaar voor respect vanwege de verhitte zomer en de ijzige winter.

Ook redelijk nieuw was het feit dat hij bevestigde dat hij spoedig opnieuw vader zou worden. Er waren echter enkele complicaties. De bloedresultaten van zijn wederhelft voorspelden weinig goeds: verhoogde kans op mongolisme. Een kleine ironie des levens me dunkt. Spoedig zou een vruchtwaterpunctie de ouders in spe uit hun lijden verlossen. Moest het kindje een mongooltje zijn zouden ze zonder pardon abortus laten plegen, want, zo concludeerde hij met één van zijn fameuze oneliners: “Ik heb geen tijd voor mongolen.”

Hallucinant, ik weet het. Het wordt echter nog beter. Als klap op de vuurpijl, en hoogstwaarschijnlijk de hoofdreden van zijn komst, kreeg mijn broer te horen dat hij en ik uitgenodigd waren. We werden vriendelijk geïnviteerd op de nakende bruiloft van het nieuwe paar. Begrijpe wie het begrijpe kan. Hoogstwaarschijnlijk zit mijn grootmoeder achter deze nieuwe feiten, ondanks het feit dat zij doorgaans de neiging heeft om achter de feiten aan te lopen: Wie kinderen krijgt moet getrouwd zijn.

11 februari 2011, de dag die collectief uit onze geheugens gewist zal worden, de dag dat alle leden van mijn huidige gezin, mezelf incluis, in het buitenland zullen vertoeven, de dag dat mijn vader voor ons zijn doodvonnis tekent en de relatie met zijn kinderen voorgoed uitgedoofd zal zijn. Als blijk van erkenning wil ik hoogstens enkele zwarte vuilzakken, desnoods een piratenvlag, uit mijn raam laten bengelen. Maar aanwezig zijn op zijn bruiloft? Jammer, maar ik heb geen tijd voor mongo… Ik heb geen tijd.

Ik begrijp ontrouw, toch op z’n minst vaag. Goedkeuren doe ik het niet, maar ik kan mezelf een beeld vormen van de drijfveren, omstandigheden, en krachten die ertoe leiden, zelf man zijnde. In wezen is het een compliment voor de onmetelijke schoonheid van de vrouw. Iedere man wordt herhaaldelijk wel eens blootgesteld aan de duistere krachten die zijn lichaam herbergt. Het zijn echter enkel de heren die erin slagen zich boven hun biologie te verheffen.

Mijn vader is geen heer, nooit geweest, laat staan verheven. Vreemd genoeg was hij lange tijd hét toonbeeld van trouw en rechtvaardigheid voor iedereen die hem enigszins kende. Ieder huisje heeft echter zijn kruisje, en niet zelden is dit op één of andere manier verbonden met het kruis van de huisvader. Ook wat ons huis betreft loerde ontrouw om de hoek, letterlijk en figuurlijk.

Ze woonde een paar huizen verder destijds, werkte bij mijn ouders, en was de beste vriendin van mijn moeder. Als een waar serpent wriemelde ze zich heimelijk doorheen onze levens. Ze verleidde mijn vader en liet hem proeven van de verboden vrucht, met een duidelijk doel voor ogen. Het was echter niet de eerste keer dat hij zondigde, die eer kwam anderen toe. De jaren verstreken terwijl ze onopgemerkt een heel huishouden in haar wurggreep hield. Aangezien zij en mijn vader voornamelijk de rol van luisterend oor voor de mijmeringen van mijn moeder op zich namen, konden ze haar naar believen bespelen. Vervloekt en gezegend zij de dag dat de illusie doorprikt werd. Heerschap, achteraf bekeken, bleek heerschappij, negen jaar lang.

Mijn moeder wrikte zich los. Moeizaam, gekwetst tot op het bot en gedesillusioneerd ontdeed ze zich van hen. Mijn vader bleef verweesd achter en gedroeg zich verwerpelijk. Ik neem hem zijn gedragingen na de feiten nog veel meer kwalijk dan de onwezenlijke feiten zelf. Door zijn houding had mijn vader niemand meer. Hij duwde zichzelf in een slachtofferrol, verzadigd van zelfmedelijden. Hij beweerde een einde te hebben gemaakt aan de “affaire”, zwoer zelfs op het graf van mijn lieve grootmoeder. Niets was echter minder waar.

Het spel was nog niet uitgespeeld. Mijn vader bleek een makkelijk slachtoffer. Als redelijk vermogende onbevredigde alleenstaande trok hij oude bekenden aan. Het serpent, dat niet in staat was haar biologie te verloochenen, rook opnieuw geld en macht. Zonder schaamte trok ze bij hem in. Zonder schroom kwam zij naast de vrouw en kinderen wonen die ze jarenlang verloochend had. Alles waar ze al die jaren naar gestreefd had, kreeg ze nu in de schoot geworpen. Alles, op één ding na: haar prangende kinderwens was nog niet vervuld.

Ze moet hem de oren van het hoofd gezeurd hebben. Iedereen wist namelijk dat hij nogmaals aan kinderen beginnen niet zag zitten. Mannen zijn echter simpele wezens. Als een vrouw wil draait ze een man zo rond haar vingers. Geruchten over een eventuele zwangerschap verspreidden zich aanvankelijk als een stil ongeloofwaardig geruis. Ongeloofwaardig, tot mijn vader zelf de voedingsbodem voor de geruchten bleek. U hoort het goed, niet alleen is de minnares van mijn vader mijn buurvrouw geworden, ze is er ook nog in geslaagd om naast mijn deur haar bloed met het mijne te mengen. De schande voorbij.

Ik schaam mij voor de genen van mijn vader. 1959, dat is zijn geboortedatum. Wijsheid komt niet met de jaren, zoveel is ondertussen duidelijk. Het kind wordt volgende lente verwacht. Mijn verwekker is nu eenenvijftig, tegen de tijd dat dat wezen zijn of haar achttiende levensjaar viert, is hij reeds seniel. Het arme ding zal nooit een vader kennen, enkel een grootvader, laat staan dat het de genen erft van twee emotieloze narcistische egoïsten, gedetermineerd door hun biologie.

Ironisch genoeg is mijn vader, ondanks het feit dat ik met hem gebroken heb, nog steeds een voorbeeld voor mij, een voorbeeld van hoe het niet moet. Ongeacht mijn biologie is de grootste schande die mij overkomen kan in zijn voetsporen treden. Er zijn echter twee zaken die standvastig mijn eer weten te beschermen: een goed stel hersenen en een hart dat op de juiste plaats bonst.

Door bloed gescheiden en door bloed verbonden, dat ben ik, maar desondanks nog steeds een heer.

Het was verhelderend in die zin dat mijn vader helemaal niet aanbelde om de auto te lenen, en verwarrend omdat de echte reden werkelijk mijn studieresultaat bleek te zijn. Zo had Siegfried het toch begrepen. En dat snapte ik niet, allerminst. Ik sta nog steeds sceptisch tegenover die verklaring van zijn intenties, maar ik beschouw ze als een mogelijkheid in een verwoede poging mijn vaderfiguur niet geheel te demoniseren, een angst die ik vaak koester. Ik voel u denken. Op zich is er inderdaad niets mis met een vader die toch enige bezorgdheid aan de dag legt voor de studies van zijn zoon. Geïsoleerd beschouwd is dit een goede poging om de banden terug aan te halen, akkoord. Jammer genoeg is dat nu net het probleem, aangezien de feiten voor mij al lang niet meer losstaand beschouwd kunnen worden. Mijn reacties spruiten voort uit een complex kluwen van pijnlijke herinneringen en ervaringen, en dat was niet anders die laatste keer dat ik de deur voor hem gesloten hield. Begrijpt u mij niet verkeerd, ik ben helemaal niet vies van verzoening, integendeel.

Wat verzoening in de weg stond was een kloof, een zeer diepe gapende kloof. De leemte tussen het moment dat hij tijdens een klinkende ruzie zijn oudste zoon overviel met verwijten en daarbij materiële dreigementen niet schuwde, en het moment dat hij, alsof er nooit iets gebeurd was, kwam aanbellen, laat ons zeggen onder het welbedoelde voorwendsel om mijn studieresultaten te weten te komen. Hij had tussentijds geen brug gebouwd of zelfs trachten te bouwen. Ik had niets meer van hem gehoord, en daardoor viel hij logischerwijs in de gaping die hij zelf gecreëerd had. Ik persoonlijk tracht iets op te rapen telkens ik val, maar dat blijkt een autonoom geleerde les te zijn, geen genetisch ingebouwde wijsheid.

Al waren zijn intenties in het beste geval eerbaar, ondanks zijn falen als bruggenbouwer, zijn vermogen om zich constructief op te stellen bleef en bleek onveranderd onhebbelijk. Dat is geen gis. Waarom zou ik anders het vermoeden gekoesterd hebben dat hij mijn auto kwam lenen terwijl hij eigenlijk voor mijn studieresultaten kwam? Ziet u de kink in de kabel? Inderdaad, mijn vader had de wagen helemaal niet nodig. Het verslag van Hubert wierp een heel nieuw licht op de zaak.

Mijn vader had namelijk aangebeld, wetende dat ik thuis was aangezien ieder raam dat het huis ook maar telde geopend was en iedere overige ziel op reis was, maar bleef voor een gesloten deur staan. Hij belde nogmaals, en nogmaals, en nogmaals. Iedere druk op de knop bracht hem dichter bij het besef dat de deur wellicht niet geopend zou worden, iedere dreun op de bel wakkerde zijn woede aan. Naar het schijnt moet hij razend geweest zijn. Tijdens zijn furieuze opwelling kon hij niets beters verzinnen dan het meenemen, om niet te zeggen plunderen, van de Volkswagen. Hij plaatste het arme vehikel achter zijn eigen poort. Om te voorkomen dat ik de wagen heimelijk zou komen terugroven, aangezien ik de combinatie van zijn poort herinner uit betere tijden, blokkeerde hij deze dan maar met zijn eigen wagen, bij wijze van voorzorg.

Ik was werkelijk verheugd toen ik dit laatste wapenfeit te weten kwam. In samenspel met mijn vader had ik een middel gevonden om de wereldvrede te bewerkstelligen. De wijze les die wij de wereld konden bijbrengen was: Steel in geval van conflict de wagen van de tegenpartij zodat dialoog te allen tijde geschuwd kan worden en wacht op een deus ex machina. Vergeef me mijn sarcasme, ik was uiteraard voor de zoveelste keer in mijn geschiedenis ontdaan. Ik dacht destijds dat hij gewoon kwam vragen of hij de auto even mocht lenen. Weer een illusie armer en een materieel dreigement rijker. Voor zo’n man open ik de deur niet, met of zonder auto.

Na enkele uren scheen ook hij tot dat besef te komen. Als bij wonder werd de auto teruggeplaatst, weliswaar met een pittige boodschap tussen de portieren:

“Aangezien ge het vertikt om open te doen, steek mijn sleutel maar in mijn brievenbus, want die heb je blijkbaar niet meer nodig. Ik verwacht op zijn minst uw uitslag, zoniet stopt de sponsoring. Je papa”

Zijn ongeduld werd beantwoord met mijn onbewuste koppigheid. In manipulatieve situaties bleek hij geen lang uithoudingsvermogen te bezitten. Hij had dit doorheen de jaren ook niet moeten opbouwen vanwege zijn toenmalige geloofwaardigheid. Ik kan mij zo nog twee sleutelmomenten herinneren waarin het niet ingaan op zijn pogingen tot manipulatie bijdroeg tot mijn huidige afkeer.

Het eerste moment kan ik niet exact meer situeren. Vermoedelijk was dit gedurende de periode dat we nog niet alles wisten, dat mijn vader bleef liegen, dat hij haar bleef zien, dat hij tierde tegen mijn moeder en zichzelf in een slachtofferrol duwde. Ik kwam thuis. Vreemd genoeg stond de voordeur open, gapend in de schemering. Ik zag mijn moeder op de trap zitten in haar nachtkledij, radeloos. Nog nooit had ik zoveel angst in iemands ogen gezien als toen in de hare. Mijn hart brak, voor de zoveelste keer. Ze was magerder dan ooit, getergd door paranoia, ziekgepiekerd. Haar lichaam rilde terwijl ze me met wijdgesperde glazige ogen vertelde dat mijn vader spoorloos verdwenen was, diep in het nachtelijke duister. Ikzelf kon haar angst pas plaatsen toen ze van hem na lange tijd en vele contactpogingen een sms ontving met de boodschap dat hij het goed stelde en dat hij langs de waterkant zat.

Een perfect geënsceneerde zelfmoordpoging, daar leek het zeer sterk op voor we die sms ontvingen. We namen dit voorval serieus. Siegfried en Roy gingen hem midden in de nacht zoeken en vonden hem, starend op de dijken. De psychologische gevolgen voor ons gezin waren rampzalig. Mijn moeder werd mentaal onderuit gehaald. Al had hij misschien toen geenszins de intentie om zich het leven te ontnemen of om het  ook maar te suggereren, in onze ogen was het een zeer denkbaar scenario. Hij had daarvoor namelijk al aangegeven dat hij depressief was en zelfs tegenover zijn kinderen had hij het woord ‘zelfmoord’ in de mond genomen. “Wat moet ik dan doen? Zelfmoord plegen?”  Achteraf had hij de kans de ravage in te schatten, ik betwijfel echter of hij dit daadwerkelijk gedaan heeft.

Er volgde namelijk, niet lang na het eerste voorval, een gelijkaardige situatie. Wederom trof ik mijn moeder wanhopig aan, wederom was hij plots onvindbaar. Ditmaal had hij echter ook zijn gsm achtergelaten. Het medelijden dat ik aanvankelijk nog kon opbrengen voor de situatie van mijn vader sloeg om in woede. Toen besefte ik dat dit niets met zelfmoord te maken had, dit was gewoon een schreeuw om aandacht van een man die het ongeluk dat hij over zichzelf had uitgeroepen niet aankon. Het was een zieke poging tot manipulatie van hij die in zelfmedelijden verdronk, maar verder noch het lef, noch de intentie had zich daadwerkelijk van het leven te beroven. Hij zag er geen graten in te spelen met andermans gevoelens uit zelfzuchtigheid. Ik vond het schandalig dat hij zijn gezin deze emotionele hel liet doorstaan. Mijn moeder wou hem weer gaan zoeken, maar ik overtuigde haar dat niet te doen. Dat was namelijk al wat hij wou, ten koste van ons. Ik dwong mijn moeder te proberen de slaap te vatten. Om haar geruster te stellen sliep ik naast haar. De deur ging op slot uit angst voor een griezelig onvoorspelbare man die het noorden kwijt was. Die nacht brak mijn vader, omdat er niemand hem komen zoeken was. Zielig. Uiteraard wierp deze tweede keer een schaduw over de eerste. In mijn ogen ging het hier om manipulatie van de ergste graad, bewust of onbewust, dat laat ik in het midden.

Een tweede sleutelmoment situeert zich in de periode dat mijn vader en moeder al een tijdje niet meer samenwoonden. Ze waren nu buren geworden, elk in het bezit van een vleugel van de vier appartementen die op aandringen van mijn vader werden gebouwd. Ik ging enkel en alleen nog met mijn vader om uit medelijden en respect, ook al had hij alles aan zichzelf te danken. Het was zeer tegen mijn zin omdat ik totaal geen affiniteit meer had met de man. Ik deed het puur voor hem. Aangezien al wat ik hem subtiel duidelijk probeerde te maken ongehoord bleef bood ik zelf maar een luisterend oor. Uitwendig toonde ik begrip voor wat mij inwendig vaak deed koken. Telkens weer luisterde ik naar zijn meldingen over nieuwe aanwinsten en hun gebreken, telkens weer praatten we over zijn werk. Gelukkig was er iets om over te praten, want verder deelden we geen raakpunten meer. Hij had het gevoel dat ik hem begreep, terwijl ik mezelf zag als een zielige hypocriet die zijn mening niet durfde doordrukken.

Het verbaast me nu dat ik dat toen zelfs nog kon opbrengen. Aan die sporadische bezoeken kwam namelijk zeer plots en abrupt een einde. Op een dag verzocht mijn vader me voor een banaliteit naar hem te komen. Ik had al de hele dag een onbehaaglijk gevoel. Toen ik bij hem was flapte hij plots volgende zin uit zijn ondankbare mond:

“Ik heb er eens over nagedacht, en ik denk dat ik terug met An ga beginnen.”

Er ontplofte een bom in mij. Ik was razend, furieus. De hel in mij barstte los. Voor het eerst kwam het welpje openlijk in opstand tegen de leeuw. Woedend maar beheerst zei ik:

“Dat gaat consequenties hebben naar het contact met uw kinderen toe! Als ge dat doet, zet ik hier gene voet meer binnen!”

Mijn vader schrok. Hij koesterde daadwerkelijk de illusie dat ik begrip zou tonen voor het feit dat hij de relatie wou hervatten met de vrouw met wie hij mijn moeder, mezelf en al onze naasten negen jaar bedrogen had. Mijn hypocrisie keerde zich tegen mij. Hij had “meer begrip verwacht” van mij. Na zwaar gebekvecht begon mijn vader te huilen, een rariteit, ongezien. Zélfs toen had ik nog medelijden met hem, maar ik volhardde. Van zodra hij doorhad dat zijn tranen geen effect hadden, hielden ze op met rollen. Krokodillentranen, dat ontbrak er nog aan. “Smeerlap.” Dat was het laatste woord dat mijn hoofd doorkruiste toen ik zo hard als ik kon de deur achter me dichtsloeg, letterlijk en figuurlijk. Die dag besloot ik te breken met mijn vader, een beslissing gebaseerd op enkele jaren miserie. Enkele dagen na het voorval trok An bij hem in. U hoort het goed: enkele dagen. Hij kon zelfs geen week wachten. Dit was voor mij de absolute druppel. De minnares van mijn vader werd plots mijn buurvrouw, een grotere vernedering had ik mezelf niet kunnen wensen.

Voorgaande voorvallen vormen slechts een minuscule kleine greep uit alles wat er gebeurd is. Zelfs nu nog kan ik bijna wekelijks deze zwarte geschiedenis aanvullen, deze soap zonder einde. De laatste aflevering tot hiertoe was diegene waarin ik de deur voor hem gesloten hield. Ik wist echter dat dit nog een staartje zou krijgen.

Na wat een eeuwigheid leek, kwam mijn moeder thuis. Eindelijk, versterking. Tijdens haar reis had ik er niets over gezegd, omdat zij, meer dan wie ook, rust en genot verdiende. Toen ze thuiskwam zag ze alle albums, foto’s en andere spullen liggen die mijn vader had gedropt voor onze deur, omhuld met Volkswagen. Haar oog viel op de boodschap die hij op het papiertje had achtergelaten, het trof haar moederhart diep. Haar blik sprak boekdelen. “Dat zullen we nog wel eens zien.”

Oorspronkelijk was ze van plan een kwade telefoon te plegen of een e-mail naar hem te sturen. Uiteindelijk bleek dat echter niet nodig, want nog voor ze dit kon troffen ze elkaar toevallig. Ik zat in mijn kamer toen ik plots geroep hoorde dat zeer vertrouwd klonk. Getier dat mijn hart angstig sneller deed slaan. Het was de stem van mijn vader. Ik volgde verontrust het geluid en hield halt in de living. Het kwam van buiten. Toen pas zag ik mijn moeder op het terras staan. Mijn vader stond een verdieping lager. Ik nam binnen plaats bij het raam, buiten zijn gezichtsveld.

Mijn moeder boorde mijn vader de grond in. Er stond namelijk een vrouw boven hem, letterlijk, die alleen maar sterker uit heel de situatie gekomen was. Zijn tirade deed haar niets meer. Als een feniks, als een veel sterkere persoon, was zij uit de as der miserie herrezen. Ze antwoordde rustig, maar kordaat en krachtig. Alle verwijten die ik verwacht had werden door hem aangewend, en door haar ontkracht.

Hij verweet mij onder andere een gebrek aan respect omdat ik hem de rug had toegekeerd, letterlijk en figuurlijk. Laat respect nu net een kernbegrip van mijn bestaan zijn. Ik heb altijd respect gehad, voor alles en iedereen, binnen de mate van het mogelijke en het wenselijke. Vriend noch vijand zal dat ontkennen. Wat mijn respect als zoon betreft, als hij mij gedurende heel mijn leven twee berispingen heeft moeten geven zal het veel zijn. Ik was gehoorzaam, braaf en dankbaar. Nu echter  toonde ik hem evenveel respect als hij mij de laatste maanden had getoond: geen. Waar haalde hij het lef met zijn minnares naast zijn kinderen te komen wonen? Mijn moeder dwong hem te erkennen dat zijn kinderen altijd voorbeeldig waren geweest, en hij kon niet anders dan dit beamen. Verwijten naar zijn kinderen toe waren niet gepast, er valt hen namelijk niets te verwijten. Hun gedrag  was en is een reactie op maandenlange pijnlijke actie. Niet meer dan normaal lijkt mij. Men oogst wat men zaait.

Wat me opviel was dat hij haar nog steeds “schat” en “sus” noemde. Een siddering ontsproot aan mijn lichaam telkens die woorden vielen. Walgelijk. Het deed mij meer dan haar. Ook het gebruikelijke gefleem ontbrak niet:

“Moest ge u bedenken, ge moogt nog altijd terugkomen he.”

“Het is moeilijk om aan iemand anders te wennen als ge u gewoon zijt he.”

Uiteraard lachte mijn moeder die zielige uitingen weg. Uiterst beklagenswaardige woorden waren het, bovendien gedroeg hij zich weer enorm hypocriet. Ik ben benieuwd hoe zijn huidige wederhelft zou reageren moest ze weten wat hij allemaal achter haar rug gezegd heeft en zegt. Ook bij Siegfried was hij z’n beklag gaan doen. An was toch niet wat hij ervan verwacht had, maar het was de best mogelijke optie. Als u mij ooit over vrouwen hoort spreken in termen van opties, geef mij dan alsjeblieft een stevige klap in het gezicht zodat ik weer met beide voeten op de grond dender.

Zijn gesprek met mijn moeder eindigde met het advies dat hij het volledig verkeerd aanpakte. De kinderen bedreigen met het wegnemen van materieel bezit en het stopzetten van de alimentatie zou de kloof enkel groter maken. Ze raadde hem dan ook aan voorzichtig voor de dialoog te opteren. Verbazingwekkend genoeg luisterde hij naar haar woorden en zowel ik als mijn broer ontvingen een sms. In mijn geval:

“Sleutel hou je voorlopig maar bij proficiat voor je punten en nog goede moed voor de drie vakken groetjes papa”

Ik was aangenaam verrast dat hij mijn moeders raad ter harte nam, al impliceerde dat allerminst een verzoening mijnentwege. Tegendraads doen ligt niet in mijn natuur, dus ik stuurde terug. Ik wou hem echter wel duidelijk maken hoe de zaken stonden:

“Bedankt. Ik zal de sleutel bewaren. Ik zal hem wel pas gebruiken als het spook achter de deur verdreven is.”

Ik weet het, “spook” is niet vriendelijk. U moet echter weten dat dat het eerste negatieve woord is dat ik openlijk gebruik over die vrouw in een dialoog met hem. In die wetenschap en wetende wat er gebeurd is vind ik het bewuste woord niet misplaatst, integendeel.

“Sorry Illiveris maar halloween kan misschien toch ook zijn charmes hebben tijd zal raad brengen”

Een schaterlach drong zich op toen ik deze sms las. Erkende hij hier nu werkelijk dat ze een spook is? Ondanks mijn lachbui was het een trieste sms. Die vrouw was de enige steun en toeverlaat die hem nog restte, alle anderen hadden hem terecht de rug toegekeerd. Uitgerekend die vrouw gaat hij dan beledigen.

“Zolang het daar Halloween is kan ik u niet het respect geven dat ge vraagt. Ook niet vergeten dat de tijd vliegt.”

“Wel voor ons beiden”, antwoordde hij.

“Ik heb mezelf bij het verstrijken van de tijd niets te verwijten zolang die vernedering naast mij huist. De pionnen zijn opgesteld en er is maar één iemand aan zet…”

Na deze laatste sms van me vernam ik niets meer van hem. De tijd verstreek. Toen ik onlangs uit het raam tuurde zag ik dat An in haar bikini onkruid aan het uitdoen was bij haar onderburen. Het was alsof het universum mij wou kwellen door me het blote vlees voor te schotelen dat mijn gezin kapotgemaakt had. Nooit eerder had ik zoveel zin om van de parasol op ons terras een speer te maken. Ze mag de evolutie dankbaar zijn dat andere mensen in de loop der tijden wél morele waarden en ethiek ontwikkeld hebben, anders had ik haar hoofd al lang gespietst. Normaal word ik nooit kwaad, maar haar aanblik roept bij mij zoveel boosheid op dat ik begin te rillen en te proesten, wit van woede.

Tot overmaat van ramp stonden zowel zij als mijn vader buiten toen ik de voordeur even later achter me sloot. Ze praatten over hun voortuin. Buitenkomen was sinds kort geen probleem meer voor mij. Ik had mezelf niets te verwijten en voelde me gesterkt door deze gedachte. Met opgeheven hoofd zette ik mijn koers verder. Hij zag me, gaf geen kick, en zette zijn gesprek verder. Toen zij me zag leek het alsof ze plezier in de situatie schepte. Ze begon nog harder te praten.

In plaats van waardig en sereen mijn lelijke buurvrouw te worden, schepte zij er enig sadistisch genoegen in dat feit te benadrukken door als nieuwe vrouw des huizes zoveel mogelijk streken te verkopen. Dit deed en doet ze wel enkel als hij erbij is. Als ze alleen is schuwt ze het daglicht. Het is overduidelijk dat ze ons vreest. Wacht maar. Nooit eerder heb ik haar mijn gedacht gezegd over haar en over dat wat er gebeurd is. Wacht maar tot de dag dat ik haar alleen tref. De dag dat ik verbaal haar Achillespees weet te vinden. Mijn vader kende namelijk geen grenzen toen hij tegen wie dan ook over zijn miserie vertelde. Bedgeheimen werden bedverhalen. Haar innigste geheim is bijgevolg nu ook dat van ons. Ik hoef maar één vraag te stellen om haar vervolgens smalend de rug toe te keren:

“Seg [scheldwoord naar keuze], heel Lier vraagt zich af of ge nu eigenlijk al kunt klaarkomen?!”

Er werd nogmaals gebeld, en nogmaals, en nogmaals. Ik hoopte zo dat hij weg zou gaan. Echter, telkens wanneer hij mijn hoop ruikt doet hij net het tegenovergestelde van wat ik wens, de sluwe vos, en dat was nu niet anders. Hij ging niet weg, integendeel. Bovendien had hij het perfecte moment uitgekozen: mijn broer was op reis, mijn moeder was op reis. Ik was zielsalleen. Plots hoorde ik een geluid dat mijn oren pijnigde. De cijfercombinatie om de poort te openen werd ingetoetst. Plotsklaps waren de sloot en de poort overwonnen. Mijn hartritme draaide dopinguren. Het is overigens niet verwonderlijk dat hij dit kon, bouwer zijnde van dit huis, van de poort, het was echter verontrustend dat hij het daadwerkelijk deed. Vooral omdat deze zijde van de appartementsconstructie hem niet meer toebehoorde. “Memo voor mezelf: vraag moeder de poortcombinaties te wijzigen, en eventueel elektrocutie via vingerafdrukherkenning in te bouwen.”

Al gauw werd de reden van zijn bezoek duidelijk. Ik hoorde namelijk de motor van mijn nobele ros, een Volkswagen cabrio, hinniken en proesten. Ik vermoedde dat zijn eigen zwarte hengst, een Renault Espace, onbeschikbaar was. Wat wil je met zo’n ruiter als baasje. Mijn blauwe trouwe vervoer werd ontvoerd, en de poort werd opnieuw gesloten. Het is overigens niet verwonderlijk dat hij dit kon, hij had namelijk de reservesleutel. De sleutel van de auto waar meer dan vijftien jaar enkel mijn moeder mee had gereden. De auto die meer dan vijftien jaar op mijn moeders naam had gestaan en waar ik nu dankbaar mee reed. Echter, in een recent verleden had mijn vader de wagen op zijn naam laten overdragen omdat dit gunstiger uitkwam voor de verzekering, aangezien de kinderen er nu ook mee reden. En van die kleine naamsverandering op de eigendomspapieren maakte hij, die deze wagen in het verleden amper aangeraakt had, nu dankbaar gebruik. Hij kwam even claimen wat volgens hem en volgens de papieren zijn eigendom was. Dat hij daarvoor ongevraagd andermans eigendom infiltreerde, was natuurlijk bijzaak. Het doel heiligt de middelen.

Allemaal goed en wel, ik hoopte vooral dat hij hem slechts kwam lenen uit noodzaak om hem daarna terug te brengen. Gelukkig bleek dat ook het geval te zijn. Na deze brute overval had ik alle ramen gesloten, evenals de bijhorende gordijnen. Deze stille oorlog was er één van gordijnen, geruisloosheid en onzichtbaarheid.  Ik was schaduw, ik was schuw, ik was schim. Als een stille avondwind doolde ik door het huiselijke landschap. Het moment, dat ik evenveel gewenst als gevreesd had, brak aan. Er werd aangebeld, inmiddels ettelijke uren later. Ik verschanste me in mijn geblindeerde kamer. Er werd nogmaals aangebeld, en nogmaals, en nogmaals. Ik gaf geen kick. Ik wou die man niet zien, niet meer, niet meer na al wat er gebeurd en gezegd was. Zijn aanwezigheid bracht telkens pijn, traan en trauma. Mijn deuren waren gesloten voor hem nu, letterlijk en figuurlijk.

Gebeten door nieuwsgierigheid bespiedde ik de belager toch heimelijk dankzij een geniepige gordijnspelonk. Ik kon het niet laten, ik wou mijn blauw ros terugzien. De poort ging wederom open. De wagen reed naar binnen. De bestuurder keek exact naar de plek waar ik stond, namelijk mijn kamer, toen hij de auto tot stilstand bracht. Het was alsof hij mijn aanwezigheid voelde. De poort ging terug dicht. Het houten gevaarte had zijn mond nog niet weder gesloten of ik was al aan het peinzen over de consequenties die mijn actie, of eerder mijn lak eraan, teweeg zou brengen.

Wat ik echter niet wist was dat die consequenties zich toen reeds in de buik van ‘mijn’ wagentje bevonden. Ik had op dat moment eerder oog voor de aftocht van de vijand, deze spoedde zich namelijk niet naar zijn huis maar naar enkele overburen. Ik wist direct wie er daar aan de overkant van de straat zou heulen met deze vijand, deze laatste ging namelijk vaak uitvoerig zijn verslag doen bij Hubert in zulke situaties. Deze oude vrek was wel meermaals, uitgerust met marcelleke, korte broek en witte sokken voor zijn gevel te vinden. Hij, toonbeeld der kleingeestige Belgische frustratie, rookt als een Turk en het begrip emancipatie is hem nog steeds vreemd. Ik zag duidelijk hoe mijn belager wederom zijn beklag deed. Aan de intensiteit van zijn armgestes was zijn ergernis af te meten. Alarmfase oranje.

Pas toen de kust veilig was viel mijn oog op de passagierszetel van de Volkswagen, deze herbergde namelijk een mysterieuze plastic zak. Het duurde tot de avondval vooraleer mijn nieuwsgierigheid mijn omzichtigheid verdrong en mijn voeten naar buiten voerde. Inmiddels had mijn bevallige liefje, prinses der burcht, mijn alleen-zijn verdrongen met ons samenzijn. Angstvallig opende ik het portier. De buik van de wagen bleek niet één, maar twee mysterieuze zakken te bevatten. Daarna viel mijn oog op een grote gele vlek in het duister van de wagen. Het was een tennisbal, een reusachtige tennisbal. Ik herkende dit voormalige cadeau meteen, evenals de woorden die ik er destijds in grote letters met een zwarte alcoholstift op had aangebracht.

“It doesn’t matter if you lose, you’ll always be a winner for us.” (Mijn huidige grammaticale kennis eist dat ik hier vermeld dat ‘to’ in deze zin beter ‘for’ zou vervangen. Aldaar de muggenzifterij.)

Deze boodschap was oprecht, destijds. Met liefde gegeven ter aanmoediging van hij die zo graag tenniste, al bleek hij achteraf vaak een scheve bal geslagen te hebben. In de huidige context loog die bal, zijn bestaan was een schandelijke leugen. Ik vond het dan ook terecht dat deze bal teruggekaatst werd. Van zodra hij in mijn bezit was heb ik zijn betekenis denkbeeldig ontmanteld en gecorrigeerd.

“It doesn’t matter if you win, you’ll always be a loser to us.” Zware woorden voor zware daden.

De zakken bleken albums te bevatten, en een externe harde schijf. Mijn moeder had reeds lang met aandrang gevraagd de albums en negatieven die hij nog in zijn bezit had te kopiëren. Bij deze was dat gebeurd: gedupliceerd, gedigitaliseerd en formeel overhandigd. Albums met beelden die op het eerste gezicht een vlekkeloos verleden leken te bevatten, maar in een recent heden voor eeuwig werden besmeurd.

De albums en de bal vergezelden volgende handgeschreven boodschap op een pietluttig papiertje:

“Aangezien ge het vertikt om open te doen, steek mijn sleutel maar in mijn brievenbus, want die heb je blijkbaar niet meer nodig. Ik verwacht op zijn minst uw uitslag, zoniet stopt de sponsoring. Je papa”

Wat bovenstaande sleutel betreft, dat is zijn huissleutel, nog steeds in mijn bezit, ongebruikt. De uitslag die hij vermeldt doelt vermoedelijk op mijn recentelijk behaalde studieresultaten. Hoewel ik niet meteen begreep waar die tweede contextloze zin plots vandaan kwam en waarom hij hier werd aangewend miste hij zijn effect niet: agitatie. De tennisbal had hij overduidelijk gebruikt in een poging om in te spelen op mijn gemoed, tevergeefs. Met dit briefje sloeg hij de bal echter raak. Wat was het nut van de studie-uitslag van een zoon die hij niet te zien kreeg, die standvastig zijn contactbreuk volhield en de voordeur weigerde te openen? Was het om na te gaan of hij de juiste investering sponsorde, een investering die voor hem nooit meer zou renderen? Was het een angstvallig vertoon van de tanende macht over zijn kinderen via een materieel dreigement versluierd in emotionele chantage? Ik wist het niet. Wat ik wel wist, is dat ik een oude woede voelde opborrelen, dat ik rotte rancune rook. Het antwoord op mijn vragen zou me spoedig geboden worden vanuit een onverwachte hoek, een eerder op de klippen gelopen investering van hem.

Geagiteerd en peinzend over de vreemde woorden werd ik getroost door mijn immerlieve vriendinnetje. Ik wou de albums aanvankelijk niet bekijken toen ze dit voorstelde. Er raasden vele scenario’s door mijn hoofd die avond, van het doorprikken van de tennisbal met een mes waaraan mijn uitslag was bevestigd tot het kopiëren van relevante artikels uit het Burgerlijk Wetboek betreffende het onderhoudsrecht om deze vervolgens netjes in zijn brievenbus te stoppen en hem zo op zijn plichten te wijzen. Het leuke aan het beschikken over een rijke fantasie is dat elk scenario levensecht werd uitgevoerd in mijn hoofd, vergezeld van een smerige glimlach. Bijgevolg, aangezien ik mijn plannen levensecht had zien uitvoeren, bedaarde ik. Ik besloot niet toe te geven aan de emoties van het eerste uur en advies in te winnen bij mijn wijze getrouwen. Dat laatste gegeven is overigens een groot contrastpunt met de vijand. Hij laat zich namelijk enkel en alleen omringen door mensen die hem naar de mond praten. Ik niet, voor mij is tegenspraak verrijking, voor hem collaboratie.

In zulke gevallen ga ik meestal te rade bij mijn moeder. Zij was echter op reis, en ik vertikte het om haar hoofd vol te pompen met zorgen. Ik nam me voor haar er niet lastig mee te vallen tot ze voldaan teruggekeerd was. Jammer genoeg was het ook al te laat die avond om mijn nonkel of tante te bellen. Daarom liet ik de boodschap bezinken, hopend dat de tijd raad zou brengen en de nacht rust. Piekerend en peinzend verwelkomde ik de donkerste uren van de dag. Ik dacht na over de recente gebeurtenissen waarbij mijn broer emotioneel ingestort was na de onverwachte aanwezigheid van onze gemeenschappelijke belager op zijn proclamatie. Mijn broer werd gedwongen een trauma bloot te geven. Iedereen had de impact van het verleden op hem onderschat. Ik weet nog dat ik toen dacht dat het bij mij allemaal zo erg niet was, dat ik in mindere mate getroffen was. Deze redenering rakelde ik nu opnieuw op, midden in de nacht, en ik heranalyseerde de recente gebeurtenissen.

Is het normaal dat een eenentwintigjarige potente jongeman bij het aanbellen van een welbepaalde man, die hem overigens geen enkel verwijt kan maken, op de grond springt en naar de woonkamer kruipt? Nee, dat is het zeker niet. Uit de context gerukt is deze situatie zelfs ronduit belachelijk. U hoeft mij dat niet te vertellen, ik besef het maar al te goed. Is het normaal dat, wanneer familie en onderburen op reis zijn en je belast bent met het wateren van de bloemen en het verzamelen van de post, je dit extreem vroeg of extreem laat op de dag met de allures van een getrainde ninja of een eersteklas guerrillero verwezenlijkt om de man toch maar niet tegen te komen? Nee, daar verlaten we eveneens grondig de normaliteit. Het weekend was trouwens een hel, dan moest hij namelijk niet werken en kon hij me dus elk moment bespringen als ik me naar buiten begaf. Bovendien moest het karton en het vuilnis, inclusief PMD, buiten gezet worden. Een grootschalige operatie vol voorbereiding drong zich op.

Die nacht kwam ik tot de conclusie dat de oorzaak van dit alles weldegelijk angst was, irrationele angst. Ik gaf het nu koppig toe waar ik het eerst weigerde te geloven. De gevoelens die ik koesterde stemden exact overeen met die van mijn broer. Om toch enige trots te behouden herduidde ik de angst. Het ging niet om angst voor de man zelf, maar om angst voor confrontatie. Ik had al eerder gemerkt dat ik het niet meer aankon, confrontatie tussen mensen. Als ik nog maar een vleugje ruzie ruik weigert mijn hart normaal te functioneren, met hartkloppingen en wijde puppillen als stille getuigen. Als ook maar iets mij herinnert aan zijn geroep van weleer tegen mijn moeder krijg ik het benauwd. Angst voor confrontatie. Ik ben benieuwd hoe lang ik deze conclusie volhoud.

Een andere nachtelijke vraag die me bezighield was of ik de deur had moeten openen voor de belager of niet. De laatste keer dat ik hem zag raakten we beiden verwikkeld in een uiterst negatieve confrontatie waarbij hij onbeschaamd zijn kinderen verwijten begon te maken en zich zoals gewoonlijk in de slachtofferrol duwde. De negen jaar dat hij mijn moeder had bedrogen en het feit dat hij het lef had met zijn minnares naast zijn kinderen te komen wonen werden wederom collectief vergeten door zijn neuronen. Sindsdien had ik hem niet meer gehoord. Wat verwachtte hij? Dat ik nu doodleuk de deur zou openen om de autosleutel te overhandigen en te doen alsof er niets gebeurd was? Over mijn lijk. De gesloten deur was de juiste keuze, het duidelijkste signaal voor ongenodigden.

De ochtend bracht mij een vers gemoed. Ik contacteerde mijn nonkel en tante en lichtte hen in over de situatie. Ik vroeg hen wat ik met zijn eis moest doen, en met de sleutel. Ik deelde ook mijn verontwaardiging mee. Wederom werd er van zijn kant geen enkele poging gedaan om dichter bij zijn kinderen te komen, wederom was er geen enkel vertoon van nederigheid te bespeuren, integendeel, zoals gewoonlijk slingerde hij met materiële dreigementen. Niet dat het verwonderlijk was dat hij dat deed aangezien dit altijd al de gewoonte was geweest in zijn vleugel van de familie. De enige binding die vader en zonen nog restte was de enige die hij ooit echt gekend had, de enige die hij ooit echt van thuis uit meegekregen had: een materiële. Zijn taal was en is nog steeds geld, zijn kant van de familie spreekt in euro’s. Jammer genoeg voor hem is liefde onbetaalbaar. Gelukkig voor ons beseften mijn moeder en grootmoeder dit.

Ik vertelde mijn nonkel en tante ook dat hij er niet voor zou terugdeinzen om op een dag de Volkswagen werkelijk voorgoed te claimen, aangezien hij volgens mij geen emoties ter beschikking had en er meer geld en eigendom dan bloed door zijn aderen stroomde. Al wat voor hem gold was datgene wat op papier stond, zwart-wit, wet, verbintenis. Mijn woorden waren nog niet koud of ze bleken profetiewaardig.

Wie geluk wil oogsten, moet humor zaaien. Op een sappige ludieke manier maakte ik de twee dierbare mensen aan de andere kant van de telefoonlijn duidelijk hoe ik mij elke dag als een hinde door de gevaarlijke open savanne begaf op zoek naar water en… post, tot groot vermaak van mijn tante. Schaterend werd de hoorn ingelegd met het advies geen al te drastische maatregelen te nemen vóór de thuiskomst van mijn moeder.

Dat was ook mijn intentie. Ik besloot even te berusten en te bezinnen. Bezinnen deed ik door even op te zoeken wat mijn rechten en plichten waren in een handboek familierecht in kort bestek, stammend uit mijn rechtenperiode. Nooit was recht zo boeiend als toen.

Hoofdstuk VII. Onderhoudsrecht: Onwaardigheid versus onvrijwilligheid. De eerste passage in dit onderdeel van het hoofdstuk bevestigde mijn algemene kennis over het onderhoudsrecht. Toen ik echter de tweede passage las schrok ik ontdaan en rilde heel mijn lichaam van verontwaardiging. Ik citeer bij deze de bewuste passages uit ‘Familierecht in kort bestek’ van Frederik Swennen:

“338. In het onderhoudsrecht bestaan als regel geen gronden van onwaardigheid, waardoor het recht op levensonderhoud zou vervallen. Het onrecht dat een onderhoudsgerechtigde een onderhoudsplichtige zou hebben aangedaan ontzegt hem zijn onderhoudsaanspraak niet.

339. De uitzonderingen bevestigen de regel. Zo wordt uit de plicht tot wederzijds respect tussen ouders en kinderen (art. 371) afgeleid dat een, zelfs minderjarig, kind zijn bijzondere (art. 203) of algemene (art. 205 jo. art. 207) onderhoudsaanspraak kan verliezen als hij onvoldoende respect toont. Dat is bv. zo als hij zijn ouders niet op de hoogte houdt van het studieverloop of plotseling verhuist.”

De smeerlap. Dat waren de twee woorden die het eerst mijn hoofd doorkruisten: De smeerlap. Het gaat hier namelijk om gespecialiseerde kennis die enkel verkregen kan worden als men een gespecialiseerde bron raadpleegt zoals een advocaat of het Belgisch Staatsblad, of indien dit in de verbintenis staat die mijn ouders sloten bij de bepaling van het onderhoudsgeld. Waar ik aanvankelijk dacht dat dit een loos argument was, bleek het nu een doordacht en doortrapt juridisch argument te zijn. Waarom? Waarom werd dit aangewend? Waarom was dit nodig? Was dat zijn manier om de slechte band met zijn kinderen te verbeteren? De intentie om de emotionele band te verbeteren kon ik er in ieder geval niet in terugvinden. Tot de dag van vandaag snap ik nog steeds de logica erachter niet. Wat ik wel zeker weet is dat de intentie erachter niets constructiefs in zich draagt. Ik zou zelfs durven zeggen dat dit een buitensporige daad was om mij een hak te zetten vanwege de gesloten deur. Het leek een beetje op het vermoorden van een mug die je gestoken heeft met een bazooka. Waarom dreigen? Waarom wederom dat onzinnige machtsvertoon?

Ik was hoe dan ook voor de zoveelste keer wakker geschud. Ik belde mijn nonkel en tante en bracht hen op de hoogte van mijn ontdekking. Na een kort beraad leek het ons meest aangewezen om hem zo snel mogelijk de resultaten toe te stoppen. Aangezien hij het spel zo strikt en volgens de letter van de wet wou spelen zou ik de sleutel pas in zijn brievenbus gooien bij aanwezigheid van een getuige, bij voorkeur mijn moeder.

Ik kopieerde mijn schoolresultaten en schreef er volgende boodschap op: “Sleutel volgt spoedig.” Bij wijze van formele sneer en om afstand te scheppen plaatste ik mijn handtekening onderaan, zomaar. Ik bond het papier rond zijn externe harde schijf en stak het pakketje in een zakje. Wat volgde was een kleine heimelijke sprint naar de buren en hun brievenbus.

Enige tijd later, na het verrichten der noodzakelijkheden, kregen mijn nonkel en tante volgend sms’je van mij toegestuurd:

“Zondag 4 juli. 17:35 Operatie Savannehinde volbracht. De keutel is gedropt. Ik herhaal, de keutel is gedropt. Het hoofdkwartier werd succesvol terug bemand. Over.”

Spoedig volgde hun repliek:

“Headquarters has received your message! Well done!”

We moeten blijven lachen. “De humor is een betrouwbare graadmeter van het echte leven. Waar niet gelachen wordt, wordt niet meer echt geleefd.” – H. Hoving

Ik was ontdaan, werkelijk ontdaan, door het verloop der omstandigheden. Hoe kon het dat ik genen deelde met deze man? Hoe dan ook, als hij van plan was te schermen met wet en recht, zou ik mezelf voorbereiden om terug te schermen. Het is niet zonder risico om op zo’n manier te dreigen tegen een ex-jurist, zelfs als deze zijn opleiding niet afgemaakt heeft. Wat ik aan de rechten heb overgehouden is een zekere basiskennis en connecties.

Wat mij vooral zorgen baarde was de even korte als krachtige inhoud van artikel 371 van het Burgerlijk Wetboek: “Een kind en zijn ouders zijn op elke leeftijd aan elkaar respect verschuldigd.” Respect is een breed begrip. Recht weerspiegelt de samenleving. Wat verstaat men in de huidige samenleving onder respect? Dat was voor mij de hamvraag. Na enig opzoekwerk bleek een gebrek aan respect vooral te schuilen in het beledigen van de bewuste ouder, het plots verhuizen van het kind, het weigeren de studieresultaten mee te delen, het weigeren van contact na verscheidene pogingen van de ouder, enz. Vooral dit laatste baarde mij zorgen. Ging het huidige recht mij verplichten contact te onderhouden met de man die ik niet meer wou zien, de man die ik tevergeefs talloze kansen had geboden? Zo leek het althans aanvankelijk. Ik besloot één van mijn beste vrienden te raadplegen, bijna Master in de Rechten.

In mijn mailbox kreeg ik van hem de meest relevante rechtspraak omtrent artikel 371: ‘Gent 5 april 2007’ en ‘Antwerpen 18 januari 2008’. Ik citeer hierbij het relevante:

• “Zo mag van meerderjarige studerende kinderen verwacht worden dat zij een zekere volwassenheid en relativerend vermogen in zich hebben om in te zien dat wanneer men aanspraak maakt op een onderhoudsgeld, er ook spontaan moet geïnformeerd worden over de studieaangelegenheden.”

• “Enkel in het geval dat de onderhoudsgerechtigde weigert contact te onderhouden met de onderhoudsplichtige en weigert deze op de hoogte te stellen over zijn of haar studieaangelegenheden ondanks herhaaldelijk aandringen van de onderhoudsplichtige, wordt er een schending van artikel 371 B.W. aanvaard.”

• “De evolutie om uitzonderingen toe te laten op de onderhoudsplicht is een goede zaak, doch moeten deze strikt worden geïnterpreteerd. In die zin heeft het hof in het besproken arrest terecht enige voorzichtigheid aan de dag gelegd. Men moet immers niet alleen rekening houden met de houding van de onderhoudsgerechtigde ten aanzien van de onderhoudsplichtige. Als er sprake is van een slechte relatie tussen deze twee is het ook van belang om te bekijken wat het aandeel is van de onderhoudsplichtige in deze verziekte relatie. Pas als de onderhoudsplichtige voldoende initiatief neemt naar de onderhoudsgerechtigde toe en elke reactie van de onderhoudsgerechtigde uitblijft, zal deze laatste zijn recht op een onderhoudsbijdrage verbeuren.”

• “Dat zij echter sedert het begin van hun hogere studies meerderjarig zijn en zelf kunnen beslissen of zij hun moeder al dan niet nog wensen te zien;”

Bovendien moet het gaan om “een flagrante schending” van artikel 371, en daar zijn we, lijkt mij, na mijn weigeren om de deur te openen, nog lang niet.

Voor mij is het ongelooflijk dat hij zo reageerde. Ik ben nooit weigerachtig geweest om mijn studieresultaten mee te delen, laat staan dat ik ooit lak aan respect heb gehad. Ik betwijfel trouwens ten zeerste of hij werkelijk geïnteresseerd was in mijn resultaten, volgens mij kwam hij gewoon de auto claimen. Ik kan mij natuurlijk vergissen maar “Ik verwacht op zijn minst uw uitslag,” tout court, zonder “zoniet stopt de sponsoring.” erachter had een heel ander beeld van zijn intenties weerspiegeld. Het heeft niet mogen zijn, wederom moest hij in een angstvallige poging zijn tanende macht laten gelden via een materieel dreigement. Als hij in plaats van vergelding voor die gesloten deur nu eens oorzaken zou zoeken zou hij zien dat al wat zijn kinderen vragen een beetje nederigheid is, excuses, geduld, en begrip. Als hij de situatie nu eens redelijk overschat zou hebben, zijn fouten zou hebben ingezien, niet het slachtoffer zou hebben uitgehangen, het gedrag van zijn kinderen bestudeerd zou hebben en daaruit redelijke conclusies zou hebben getrokken, dan had die deur misschien, heel misschien, nu op een kier gestaan. Helaas.

De omstandigheden dwongen vergelijkingen af. Ik heb namelijk op dezelfde school gezeten. Waar mijn broer vergezeld werd door drie mooie dames, moest ik het in mijn klas stellen met Vikingen, letterlijk en figuurlijk. Mijn laatste twee jaren, het vijfde en het zesde middelbaar, waren niet bepaald een plezier voor mij. Ik zat in een klas die me niet lag, vol hypocriete egoïstische individuen. Ik weet nog goed dat ik niemand vond als balpartner. Dit lag echter geheel in de lijn van de verwachtingen hoor, ik hoorde nu eenmaal niet bij het populaire clubje. Niet dat ik dat erg vond, integendeel. Er zat één meisje in mijn klas waar ik wel goed mee overweg kon, gewoon, vriendschappelijk. Ik had de indruk dat zij zich, net als ik, een vis in vreemde wateren achtte. Uiteindelijk bleven wij als enigen zonder partner over en we besloten dan maar samen te gaan. De dag voor de bewuste feestavond belde zij echter af omdat ze sinds enkele dagen een nieuw vriendje had en uiteraard liever met hem ging. Allemaal goed en wel voor mij, dan ging ik maar alleen, maar u begrijpt vast waarom het bal niet veel betekenis voor me had.

Dat gold trouwens niet enkel voor het bal. Ik wou mijn laatste jaren zo snel mogelijk achter de rug zien. De proclamatie was voor mij dan ook geen emotionele uitdaging, niet bijzonder betekenisgeladen, eerder een ontketening. Ik herinner er mij ook niet veel van. Voor ik verdrink in mijn eigen zieligheid zou ik u toch ook graag meedelen dat deze terugblik een tikkeltje ongenuanceerd is. Ik heb zeker ook mijn mooie momenten gehad waar ik gaarne op terugkijk. Maar toch, deze zelfde omstandigheden zagen er voor mijn broer anders uit. Hij had en heeft zes leuke jaren achter de rug, zelfs de laatste twee. Hij beleefde die met een leuke klas, met leuke vrienden, en een goed vriendinnetje aan zijn zijde. Deze avond nam hij dan ook serieus. Hij was trouwens lang niet de enige. Er waren zelfs leerlingen die in een limousine naar het bal kwamen. Achteraf bleek het dan ook een geslaagde avond.

Na het bal werd de proclamatie geacht de kers op de taart te zijn, wederom een mijlpaal in het leven. 28 juni: Diploma-uitreiking. Mijn broertje keek ernaar uit. Hij wou deze avond samen met zijn broer, moeder, vrienden en vriendin vieren. Een definitieve maar mooie afsluiter. Dat was het plan, dat echter geheel anders uitdraaide door een ongelukkige onverwachte wenteling.

Lichtjes te laat vanwege de schitterende parkeergelegenheid die de schoolomgeving bood kwamen we aan in het college, ik, mijn broer en onze moeder. Laat is uiteraard het nieuwe stijlvol. Helemaal achteraan in de zaal vonden we toch nog een plaatsje terwijl de eerste speeches reeds begonnen waren. De sfeer was gelaten. Anekdotes, muziekintermezzo’s en toespraken volgden elkaar vlotjes op, gelijmd door applaus. Het zag ernaar uit een leuke avond te worden, tot mijn broer die ene sms kreeg die alles veranderde.

De stemming sloeg om. Het was een sms van zijn vriendin met een onheilspellende boodschap. Blijkbaar was het summum der ongenoden aanwezig tussen het feestgeruis: mijn en zijn, onze, vader.

Het gemoed van mijn broer verzonk in een zorgendal. Zijn wangen kleurden rood en hij begon ongemakkelijk heen en weer te waggelen op zijn stoel. Toen zijn ogen lichtjes glazig werden vroeg ik hem of hij de nood voelde een luchtje te scheppen. Hij knikte. Toen hij opstond zag ik dat het niet bij glazig bleef en ik besloot hem naar buiten te volgen. Daar trof ik hem aan, gelaat op onweer.

“Waarom is die hier nu? We hebben maanden niets van hem gehoord en nu plots besluit hij om langs te komen.”

De tranen rolden over zijn wangen. Met moeite hapte hij naar adem. Hyperventilatie was nabij. Zoals… Zoals die ene keer… Zoals die ene keer dat men hem, na een ruzie met zijn vader waarbij zijn mening erg bot onthaald werd (“bol het dan maar af”), hyperventilerend naar zijn bed had moeten dragen, ontroostbaar en gedesillusioneerd. Het viel me enorm zwaar mijn broer zo te zien. Ook mijn ogen werden glazig en ik kreeg een zware krop in de keel. Ik nam me echter voor sterk te zijn, voor hem, om hem te kunnen troosten. Ontdaan omarmde ik hem, mijn figuurlijke kleine broertje, letterlijk groter dan ik. Ik legde zijn hoofd op mijn schouder en trachtte hem te sussen. Ik voelde zijn verdriet door mijn hemd druipen. Daar stonden we dan, twee jongvolwassenen, elkaar omhelzend in het midden van de straat. Het kon mij niet schelen wat anderen dachten, mijn broertje moest getroost worden. Het was eerder een omhelzing van mijn kant. Hij stond er nogal onbeholpen bij, geen blijf wetend met zijn verdriet.

“Ik wil ni dat hij hier is nu. Hij verpest alles. Ik wou gewoon dat dit iets was voor ons gedrietjes. Denkt hij nu echt dat hij de negen jaar dat hij ons bedrogen heeft zo kan goedmaken? En dan komt hij nog naast ons wonen met de trut waarmee hij ons bedrogen heeft. Ik ben het zo beu om zijn aanwezigheid te moeten mijden, om hem en zijn trut telkens te ontwijken als ik naar buiten ga, iedere keer weer dezelfde stress om ze ni tegen te moeten komen. Ik wou gewoon dat hij ergens anders woonde, dat hij hier niet meer was. En onze familie langs zijn kant dan, allemaal hypocrieten die om niks anders geven dan om geld. Die hebben ook nooit iets van zichzelf laten horen. ze hebben ons nooit gesteund. Ik wil hem ni zien, ik wil hem ni ontmoeten.”

Al wat hij zei waren echo’s van mijn gedachten. We voelden exact hetzelfde. Al die tijd al voelden we exact hetzelfde. Onze manier van verwerken was echter anders. Ik praatte en praatte en praatte het eruit terwijl mijn broer de neiging had en heeft zijn emoties op te kroppen. Het was dan ook een kruitvat vol gevoel dat bij hem explodeerde die dag. Al wat ik geleidelijk verwerkt had werd bij hem nu in een oogwenk opgewekt. De situatie haalde hem neer. Ik trachtte hem gerust te stellen.

“Wil je dat ik ga vragen dat ze uwe naam ni afroepen? Of in ieder geval da je ni naar voor hoeft? Ik zal er hoe dan ook voor zorgen dat ge hem niet moet spreken of ontmoeten vandaag, goed?”

Hij knikte, angstvallig happend naar adem. Ons gesprek werd onderbroken door een sms van onze moeder. Ze vroeg of we terug naar binnen kwamen aangezien het afroepen van namen reeds begonnen was. Mijn broer was echter helemaal niet klaar om terug naar binnen te gaan. Ik gebood hem een sms terug te sturen en te verzoeken of zij niet naar buiten wou komen. Enkele seconden later kwam ook zij naar buiten. Het verdriet van haar zonen trof haar moederhart diep, en ook zij kon slechts met moeite haar tranen bedwingen. Ze gaf hem een troostende knuffel. Mijn broer herhaalde zijn jammerklacht die ook zij enkel kon beamen. Ik denk wel dat ze schrok dat het nog zo diep zat bij mijn broer, bij ons. Schijn bedriegt soms.

Ik kan me voorstellen dat de reactie van mijn broer voor eender welke buitenstaander veruit overdreven leek. Voor mij niet, integendeel. Het is niet de eerste keer dat ik, dat wij, ons niet begrepen voelen in deze situatie, in wat er gebeurd is, om de simpele reden dat anderen het hele verhaal niet kennen. Voor hen lijkt dit één van de vele verhalen over bedrog en echtscheiding. Het was echter veel meer dan dat. Ons gezin heeft veel meegemaakt, heeft veel geleden, is door de hel gegaan. Anderen hebben die hel niet gezien, hun matige reacties en onbegrip kwetsen, hoe begrijpelijk ze ook mogen zijn. Zoveel leed veroorzaakt door slechts één man. Een man wiens gedrag leidde tot een breuk met zijn zonen. Een man die doodleuk, na maanden radiostilte, besloot aanwezig te zijn, geheel ongevraagd, geheel ongewenst.

We gingen terug naar binnen. Een oud-leraar Nederlands kwam bezorgd vragen of alles in orde was en bood mijn broer een drankje aan.

“Misselijk door de warmte he”, luidde de afwimpeling.

We stonden achteraan in de barstensvolle zaal, meer dan achthonderd hoofden waren aanwezig. En daar, vlak naast het gangpad, zat hij. Een postuur die ik uit duizenden herken. Wit hemd. Zwarte broek. Armen gekruist. Hij had geen slechtere plaats kunnen uitkiezen. Mijn broer kon enkel via dat gangpad zijn rapport gaan halen. Ik zou hem in zijn toestand niet doorheen die zaal gestuurd hebben. Mijn moeder was hem echter moed aan het inspreken om het wel te doen. En eigenlijk had ze gelijk. Hij had het recht niet om mijn broer zijn moment af te nemen. Mijn broer moest de situatie het hoofd bieden.

“Neem desnoods het zijpad als ge terugkomt. Of bekijk uw rapport als ge voorbij hem wandelt.”

Mijn broers naam weergalmde doorheen de zaal. Hij verzamelde al zijn moed en ging rechtstreeks naar het midden van de ruimte. Mijn hart stond stil toen hij aan zijn terugweg begon. Ik smeekte dat mijn vader hem niet zou aanspreken of op welke wijze dan ook de confrontatie zou aangaan. Hij nam zijn rapport, draaide zich om, keek recht naar ons, blik op oneindig, en wandelde terug. Mijn vader bleef gedurende al die tijd in dezelfde positie zitten, onverstoord. Gelukkig. Toen mijn broer het einde van de zaal bereikte dacht ik dat het ergste nu wel voorbij was. De oud-leraar Nederlands, erg vriendelijke man, begon tegen mij te praten over de inderdaad vermoeiende hitte. Pas enkele seconden later merkte ik dat mijn broer verdwenen was, evenals mijn moeder. Ik haastte mij naar buiten. Ik zag hen niet en besloot daarom me naar de auto te begeven. Even verderop trof ik mijn broer aan, samen met mijn moeder en zijn laatste leraar Lichamelijke Opvoeding. Hij was emotioneel ingestort, ontroostbaar. De bewuste leraar had onraad geroken en was mijn broer mee naar buiten gevolgd. Hij slaagde er uiteindelijk toch in om mijn broer rustiger te krijgen, omhelsde hem, gaf hem schouderklopjes. Vervolgens liet hij ons alleen. Ik en mijn moeder produceerden de meest dankbare gelaatsuitdrukkingen die we ongemerkt konden voortbrengen.

“Kijk, we gaan gewoon wachten tot hij weg is. We verschuilen ons even waar hij ons niet kan vinden. Als hij denkt dat we weg zijn zal hij ook vertrekken en daarna kan de avond gewoon verder gaan. Dan kunt ge vieren met uw vrienden en ik en mama zijn er ook. Wa denkt ge?”

Mijn broer stemde bedroefd in. Hij was als de dood voor een ontmoeting met zijn vader. Niet dat de man een scene zou maken die avond. Er was gewoon zoveel gebeurd dat elke glimp van hem stress en negatieve energie bij ons opriep, in die mate dat we confrontatie op welke wijze ook wouden vermijden. Ik loodste mijn broer en mijn moeder binnen langs de achterzijde van de school. Vervolgens bestegen we de trappen opdat hij ons nooit zou tegenkomen. Naast de bewuste zaal liepen, ook op het eerste verdiep, langs weerszijden twee gangen. In één van beide gangen plantten we onszelf neer, zodat we toch nog konden horen wat er gezegd werd.

Piekerend en huilend zat mijn broer daar. Ik zat naast hem, arm op zijn schouder. Het werd me stilaan duidelijk dat de emotionele impact van de twee verleden jaren veel groter was dan we oorspronkelijk dachten. Ik zou zelfs voorzichtig over een trauma durven spreken. Toen we daar in de gang zaten bleek hij zijn grootste bekommernis nog niet geuit te hebben. Hij dacht namelijk dat zijn liefje, die ook afstudeerde die dag, enorm boos zou zijn omdat hij de plechtigheid niet bijwoonde en hij zo alles verpestte. Dit was natuurlijk een waanidee. Zodra de plechtigheid was afgelopen belden we haar, trachtten we haar bij hem te brengen. Ze was erg begripvol, uiteraard was ze dat. Hun ontmoeting bleek het stille keerpunt van de avond. Mijn broer werd zienderogen rustiger. Rustiger en geruster, maar nog steeds op zijn hoede. Ik stuurde enkele van zijn vrienden en zijn vriendinnetje naar de receptie om uit te pluizen of hij reeds weg was. Dit bleek het geval.

De avond kon beginnen, eindelijk. Voorzichtig begaven we ons naar de receptie. We ontvingen een glaasje fruitsap of wijn, en mengden ons tussen het volk. Het was fijn om even terug in mijn oude school te zijn. Ik ontmoette mensen waar ik in een recent verleden veel van had opgestoken. Anekdotes werden opgerakeld, vergelijkingen doorgetrokken, toekomstplannen meegedeeld. Ik was ook peter geweest van een klasje gedurende mijn late schoolcarrière. Het was zeer leuk dat een handvol van mijn vroegere ‘petekindjes’ me spontaan  kwamen begroeten, stuk voor stuk een halve meter groter dan de laatste keer dat ik ze zag. Hun jeugdig enthousiasme deed me werkelijk deugd. Ook mijn broer leek zich uiteindelijk toch te vermaken. Toen ik zag dat het goed was liet ik, samen met mijn moeder, ‘ons kleineke’ achter om hem verder te laten genieten van zijn moment. Het was zeer laat toen we de voordeur hoorden sluiten in ons bed.

Ik weet niet wat de intenties van mijn vader waren die dag. Goedbedoeld of niet, hij had niet als een dief in de nacht mogen binnensluipen om zo mijn broer de stuipen op het lijf te jagen. Onderschat, net zoals mijn vader, de aangerichte schade door bedrog en echtscheiding niet. Het slaat wonden en laat littekens, voor het leven.

En op een goede dag besloot Illiveris dat het eens gedaan moest zijn met dat blokken. Hij gebruikte zijn krachtigste wapen, namelijk zijn verbeelding, en schonk zichzelf een degelijk paar vleugels. In een impulsieve bui sprong hij roekeloos en vloog…

met zijn smoel tegen het kotraam…

bumm(p)er…

Ik sloot de deur achter me, wandelde naar mijn trouwe Volkswagen en reed tot aan de poort. Jammer genoeg was ik zo dom om de poort ook achter me te willen sluiten. Net toen ik terug uit mijn wagen stapte om dit te doen kwam mijn vader voorbij gejogd. Enorm teleurgesteld in mijn eigen timing probeerde ik de persoon die ik het minst van iedereen op deze aardkloot wou tegenkomen te mijden. Ik wendde mijn blik af en maakte aanstalten om te vertrekken.

Dat was echter buiten hem gerekend. Hij kwam op me afgestapt en vroeg op semidreigende toon: “Hebt ge mijne mail ni gehad?”

Eerst begreep ik niet wat hij bedoelde, aangezien ik al maanden niets deftigs meer van hem gehoord had.

“Nee, ik heb niks gekregen.”

“Moet ik er nog ene sturen”, zei hij vol ongeloof, “of denkt ge dat da niet meer nodig is?”.

“Ik moet er geen meer hebben nee, dat is niet meer nodig.” In het nauw gedreven stapte ik in mijn vluchtwagen.

“Beseft gij eigenlijk wel waar gij mee bezig zijt?”, klonk zijn stem minachtend.

Welnu, laat ons deze laatste zin eens grondig analyseren, want in mijn hoofd werd deze ontdaan verwerkt en als lachwekkend bestempeld, maar dit is uiteraard bij u, oh onwetende, nog niet het geval. Mijn vader heeft mijn moeder namelijk negen jaar bedrogen met haar beste vriendin. Negen jaar. Negen jaar. Negen jaar. Dringt het door? Mooi zo. Ik weet niet hoe het bij u zit, maar bij mij is dat alleen al een grondige reden om kwaad te zijn. Het wordt echter nog beter. Mijn ouders hebben, vlak voor alles uitkwam, serieuze bouwplannen ondernomen en vier appartementen in twee symmetrische blokken het leven geschonken. Deze werden gebouwd tegenover het restaurant dat ze bijna twee decennia in hun bezit hebben gehad. Mijn vader vond er niet beter op dan naast zijn ex en zijn kinderen te gaan wonen met de minnares waarmee hij zijn gezin, inderdaad, negen jaar, bedrogen had. Naast als in aangrenzende appartementen. Begrijpt u mijn vernedering? Ik schaam mij nog steeds om het lef van die man hier mee te delen. Persoonlijk vind ik dit ook wel een reden om kwaad te zijn. Voeg daarbij de vele ruzies in het bijzijn van mij en mijn broer, zijn onaflatende egoïstische penopauzeneigingen, zijn drang naar het materiële, zijn leugens, enz., enz., enz., en je krijgt toch wel de drang om die ene persoon te negeren als hij even voorbij komt gejogd. Ik weet dat ik jong ben, dat roekeloze besluiten nemen en rebellie eigen zijn aan mijn leeftijd, maar geloof mij, ik denk na voor ik iets zeg of doe. Ik besefte maar al te goed waar ik mee bezig was, ik wel.

Terwijl bovenstaande redenering mijn synapsen doorraasde sloot ik de autodeur. Het mocht echter niet baten. Hij opende de deur langs de andere kant.

“Die auto bijvoorbeeld”, ging hij dreigend verder, “van wie denkt gij dat die is?”

Ik was enorm teleurgesteld in zijn dreigement, het betrof namelijk het materiële. Dat laatste had hij ons daadwerkelijk altijd geboden. En inderdaad, de auto was deels van hem en deels van mijn moeder, al had enkel mijn moeder er altijd mee gereden en deed ik dat nu, nu mijn beide ouders andere wagens hadden. Dit laatste deed er echter totaal niet toe. Zijn uiting stelde me teleur omdat hij wederom vergat wat ik hem, de laatste maanden dat ik hem sprak, altijd had willen doen inzien: Liefde koop je niet.

“Wilt ge hem terughebben? Ik zal wel te voet gaan dan!”, zei ik, gedegouteerd door zijn materiële bezetenheid.

In de verte zag ik twee gezamenlijke vrienden nietsvermoedend aan komen strompelen.

“En uw grootouders dan”, ging hij verder, “die hebben hier niets mee te maken, en het is nog te veel dat ge hen ne gelukkige verjaardag wenst.”

“Die wisten al veel langer dat gij terug met haar waart!”, contesteerde ik.

Ik besefte echter dat dit niet het argument was dat ik zocht. Ik kwam toen ook niet tot datgene wat ik eigenlijk wou zeggen. De situatie was te verhit en mijn mondelinge ‘redenaarstalent’ kan en kon mijn schriftelijke hoegenaamd niet evenaren. Het was inderdaad zo dat ik hen bewust niet gecontacteerd had, maar ook daar had ik zo mijn motivatie voor. Ik ben grotendeels opgevoed door de grootouders langs de kant van mijn moeder, met enorm veel liefde en genegenheid. Mijn moeders kant heeft altijd warmte als fundament gekend, mijn vaders kant geld en status. De erfenis van mijn grootouders, dat is wat de naasten van mijn vader bindt. Niemand heeft ooit zijn mond durven opendoen uit angst voor het verlies van kostbare euro’s. Ik zag hen ook enkel op de verplichte familieaangelegenheden des levens, zoals communiefeesten en dergelijke. Een telefoontje voor mijn verjaardag, dat vergaten ze inderdaad ook niet. Maar goed, ik begrijp ook ergens dat ze wat verder woonden en dat het nu eenmaal niet simpel is om zulke contacten innig te onderhouden. Wat ik hen echter kwalijk neem, ieder van hen, is dat we, gedurende die twee jaar dat de rest van mijn gezin door de hel ging, niet één bezorgd telefoontje hebben gekregen. Niet één e-mail belandde in mijn Postvak IN. En ja, dat neem ik hen kwalijk, vergeef me. Het spijt me dat ik niet in die mate materieel ingesteld ben, niet meer, het spijt me dat ik weiger hypocriet te zijn voor de centen. Niet met mij, niet meer.

Intussen waren de twee nieuwelingen erbij komen staan. Ze hadden al snel door wat de toon van het gesprek was, met een vader die, zoals steeds wanneer hij zijn argument bepleitte, zijn zinnen riep. Het nieuwe gezelschap was geen geschenk, nu begon mijn vader zijn redevoering tegen hen, steun zoekend. Zulke ruzies waren nooit een dialoog. Mijn vader luistert niet, dat heeft hij nooit gedaan. Hij wil gehoord worden, en wie dat niet respecteert wordt in het andere kamp geplaatst.

“Zie nu Martijn, ik heb al twee keer gevraagd of hij mijn vriend wilt worden op Facebook, en hij heeft al twee keer geweigerd.”

Ook deze wending, te gek voor woorden, had ik niet verwacht. Blijkbaar waren dat de ‘mails’ die hij me gestuurd had. Ik dacht eerst dat er een ellenlange verontschuldiging of poging tot verzoening zoek was geraakt bij mijn ongewenste e-mail , maar nee, in al die maanden was het enige wat ik van hem kon verwachten een verzoek via Facebook. Arme stakker, zijn vriendschapsverzoek genegeerd.

“Ziet ge die blok hier Martijn, ze zeggen altijd maar dat ik dat voor mijzelf heb willen zetten he, maar eigenlijk heb ik da voor mijn gezin gedaan.”

Voor buitenstaanders waren zijn acteerprestaties geloofwaardig, maar niet voor mij, niet meer. Ik herinner mij nog goed het moment dat hij vroeg of we wilden verhuizen, of we het idee van een nieuwe woonst niet spannend vonden, en dat we daarop allemaal nee knikten. Hij dreef zijn wil door, wederom. In dit geval ben ik wel blij dat hij dat gedaan heeft, ik had niet zoveel zin in een minnares in de logeerkamer. Hij heeft die blok zelf gezet, respect. Hij heeft alles gegeven om die woonstencollectie zo snel mogelijk uit de grond te stampen, respect. Hij kende geen grenzen, hij werkte zichzelf depressief, en hij reageerde die gevoelens af op mijn moeder. Ik ben op kot gevlucht.

“Stopt met roepen!”, riep ik woedend.

Mijn linkerbeen trilde, heel mijn lijf rilde. Terwijl ik dit riep schrok ik van mezelf. Ik riep tegen mijn vader. Ik riep tegen hem die ik nooit tegengesproken had, niet één keer in heel mijn geschiedenis. Net voor ik het contact verbrak had ik wel een doorbraak geboekt op dat vlak: zeggen wat ik dacht. Hij kondigde toen namelijk aan dat hij terug iets wou beginnen met zijn minnares en verwachtte dat ik dat maar zou begrijpen. Ik zei hem dat dat weerzien consequenties naar het contact met zijn kinderen toe zou hebben en sloeg de deur dicht. Enkele dagen later was die vrouw al bij hem ingetrokken, slechts enkele dagen later was zij mijn buurvrouw. Het lef. Respectloos.

“Ik heb mijn fout toegegeven, maar die Valiant he, de laatste keer dat die kwam praten heeft die komedie gespeeld! Zie maar naar de foto’s in alle albums die bij mij liggen. Die hebben altijd gevoelens gehad voor elkaar.”

Het is hoogstwaarschijnlijk waar. Valiant en mijn moeder hebben altijd gevoelens voor elkaar gehad. In een heel ver verleden hebben ze daar ook enkele maanden aan toegegeven. Ik ben niet blind voor het feit dat mijn moeder mijn vader bedrogen heeft. Ik begrijp waarom. Ik weet dat mijn vader een moeilijk karakter bezit. Maar natuurlijk blijft het fout. Uiteindelijk konden hun gewetens de situatie niet meer verdragen en hebben ze voor hun gezin gekozen.

“Da kan goed zijn, maar er is een verschil tussen al die jaren gevoelens hebben, of er jaren aan toegeven!”, antwoordde ik.

Ik heb ook gezien dat mijn moeder een tweede maal toegaf aan haar gevoelens voor Valiant, recentelijk. Tijdens het bouwen werkte mijn vader zijn depressieve gevoelens uit op mijn moeder, die net aan het ontsluieren was wat er zich jaren achter haar rug had afgespeeld. Mijn moeder was een gebroken persoon op dat moment, verteerd door verdriet, bezeten paranoia. Valiant heeft eerst de intentie gehad haar te steunen, daar twijfel ik niet aan, maar mijn vader heeft in zijn pad der vernieling een pad geopend voor hun samenzijn. Valiants intenties zijn misschien dan wel veranderd na verloop van tijd, misschien zijn ze er zelfs altijd geweest, maar ik geef hem nu meer dan gelijk, omdat ik zag dat hij mijn moeder wou geven wat ze verdiende. En dat doet hij nog steeds. Valiant heeft ook bij iedere stap die hij nam gekeken naar zijn omgeving, naar zijn eigen vrouw en kinderen, naar ons. Mijn vader daarentegen liet zijn ego weelderig tieren.

“Ik ben de mama altijd graag blijven zien!”, verdedigde hij.

“Daar geloof ik helemaal niks meer van! Gij weet niet wat liefde is! Gij zijt emotioneel gestoord!”, zei ik, wederom schrikkend van de leeuwenkloten die ik hier tentoon stelde, al trilde mijn lijf bijna uit elkaar.

Ik begrijp dat deze laatste zin van mij voor buitenstaanders enorm cru klinkt, maar eigenlijk is het exact die diagnose die ik na al wat er gebeurd is ben beginnen toeschrijven aan mijn vader. Emotioneel gestoord, en dat bedoel ik niet al scheldend. Negen jaar vrouw en kinderen bedriegen. Negen jaar de vrouw waar je samen een restaurant mee runt misleiden met een collega, haar beste vriendin. In het bijzijn van de kinderen ruziën over de bedprestaties van de minnares. Naast de mensen gaan wonen die je jaren bedrogen hebt, mét diezelfde minnares. Ik kan talloze voorbeelden opnoemen. Ik hoef mijzelf ook niet meer te verantwoorden. Ik ben een redelijk persoon die op basis van vaststaande feiten tot een gegronde conclusie is gekomen. Jong mag ik dan wel zijn, en mijn levenservaring relatief beperkt, maar mijn conclusies zijn getrokken op verantwoorde wijze.

“Ik ben een nieuw leven begonnen, snapt da dan!”

“Een nieuw leven? Ge hebt mijn moeder negen jaar bedrogen met haar beste vriendin en ge woont verdomme met die vriendin naast mijn deur in een buurt die helemaal niets meer van u moet hebben, noemt ge dat een nieuw leven beginnen?”

Op dat moment deed iemand mijn autodeur dicht. Ik weet niet wie, maar ik greep mijn kans, zette mijn handrem af en scheerde weg. Ik was emotioneel geklutst. Heel mijn lijf trilde. Al wat ik die dag wou, was studeren, maar nee, ik kreeg een aanvaring met hém.

Rood. Voor het kruispunt wachtte ik, vat vol emotie. En toen, toen verscheen er plots een engel uit het niets. Op haar fiets stak ze het kruispunt over, mijn Briseis, waarop bij mij een positieve ontlading volgde. Was ik blij haar te zien! Toen het groen werd volgde ik haar en reed ik naast haar fiets.

“Helaba schoon kind!”

Ze lachte blij, een beetje geschrokken. Ik parkeerde mijn wagen even verderop, en zij haar fiets. Het begon te gieten. Ik bood haar aan haar naar haar bestemming te brengen, omdat ik het niet kon verdragen dat ze anders zo beregend zou worden. Ik vertelde haar wat er gebeurd was, en zij troostte mij. Haar aanwezigheid alleen al onderhield de waakvlam in mijn hart. Ze had echter een afspraak, dus onze ontmoeting was kort, kort maar troostend.

Mijn moeder was aan het werken. Ik wou haar niet lastigvallen, dat zou haar werk die dag beïnvloed hebben. Ik besloot nog even langs te gaan bij mijn nonkel en tante, maar ik was vergeten dat zij op reis waren. Ik voelde me even alleen, maar de sms’jes van Briseis hielden mij recht. Lichtjes doorweekt kwam ik aan in Antwerpen.

Toen ik mijn pc aanzette zag ik dat mijn voormalig vriendinnetje online was. Ons contact was reeds een tijdje verbroken om god weet welke futiele redenen. We hadden het allebei moeilijk gehad. Ik besloot de adrenalinestroom waar mijn vader de  oorzaak van was een positieve wending te geven en sprak haar aan. We legden onze geschillen bij, Lillipop en ik, wat bij beiden voor opluchting zorgde.

Wat een dag.

Vlijtig werd de kamer voorzien van een commode en een reusachtige garderobe waarin Illiveris eindelijk zijn ganse kledingwinkel kon herbergen! Ook twee mooie boekenkastjes mochten niet ontbreken om orde in de chaos te scheppen. Ten slotte koos het gezelschap, om al dat wits een strakkere toets te geven, een aluminium bureaublad rustend op twee mooie schragen.

Dank aan de interieurgoden!

Ter zijde:

1. De foto’s zijn illustratief bedoeld, niet kunstzinnig: Bespaar mij perspectiefopmerkingen!

2. Mijn tv is uiteraard kunstmatig vergroot met photoshop, dus shhhhhh…

3. Ja, ik besef dat de kamer ‘rather feminine’ is. Het drong vooral door dankzij de oprechte spontane reactie van mijn broertje: “Euhm, wa zijn die bloemen? Nee, echt?”.

Voor u dit filmpje bekijkt ben ik genoodzaakt te melden dat de borsten van Blancefloer er normaal veel beter uitzien, dit werd overigens bevestigd door onze expert ter zake: Casanova. Zo, aangezien ik nu aan alle door de acteurs gestelde voorwaarden tegemoet ben gekomen heb ik nu de volledige toestemming om de productie te publiceren! Een primeur overigens: voor het eerst ziet u enkele van onze gelaten in volle actie! Gaarne stel ik aan u voor: The Penguins on Steroids!

http://www.youtube.com/watch?v=B8AcNyrQj70

De cast van deze productie heeft er bewust voor gekozen de eerste take te behouden en deze niet over te doen aangezien dit een ongekende spontaniteit en charme met zich meebrengt!

Cast

Illiveris by Illiveris

Narrator by Illiveris with a different ‘r’-pronunciation

Sirene by Sirene

Blancefloer by Blancefloer

“Ik kan het ni Illiveris, ik kan het ni. Ik durf ni, ik ben echt bang.”

Hij zuchtte en wikte zijn woorden.

“Zet u erover Blancefloer. Dit is geen tijdelijk probleem, als ge het nu ontwijkt gaat ge er de rest van uw leven last van hebben. Het moment is aangebroken om uw grenzen te verleggen.”

Ze schudde ontkennend haar hysterische hoofd terwijl ze zich tegen de muur plantte en zich naar de grond liet zakken, licht autistische neigingen vertonend.

“Het is al acht uur, ik ben al te laat! Oh nee, oh nee, wat moet ik nu doen?! Die kerel ziet dit echt als een date he, maar echt!”

Hij bewaarde zijn kalmte.

“En gij? Gij toch ook? Beschouw het als een gewoon gesprek. Ge gaat gewoon iets drinken met iemand. Het is geen onomkeerbaar proces he! Ge kunt altijd terug. Gij bepaalt hoever ge wilt gaan. Uiteindelijk kunt ge er ook gewoon een mooie vriendschap aan overhouden, toch? Moet ik meegaan? Ik zal u begeleiden!”

Haar ogen verstarden toen Illiveris aanstalten maakte om zijn schoeisel aan te doen.

“Oh nee nee, niks van! Ik ben hier weg! Sirene! Sirene!”

Met enig sadistisch genoegen zag hij haar naar zijn buurvrouw razen. Hij kleedde zich rustig verder aan en wandelde daarna grijnzend naar Sirene. Hij trof Sirene aan in haar bed, tv-kijkend, en Blancefloer in alle staten.

“Ik durf ni Sirene, ik durf ni! Ik kan da ni! Kan hij ni naar hier komen, he? Kan hij da ni? Hier voel ik mij meer op mijn gemak. Please laat hem naar hier komen. Het is al kwart na!”

Sirene werd even overvallen door het gebeuren en keek Illiveris fronsend aan.

“Wa gaat gij doen Illiveris?”

“Ik ga haar wegbrengen.”

“NEE!”

“Oh, ik ga mee!”

“NEE!”

“Kom, doe uw jas al aan!”

“NEE! ZIE MIJN HAAR NU, ALLEZ! EN DAT IS NE KONTENMAN HE SIRENE, NE KONTENMAN, EN IK BEN EEN BORSTENMENS! DOEME HE!”

“Doe nu eens rustig! Dat is echt ni het enige waar hij op zal vallen hoor… Doe nu uw jas aan!”

“NEE, IK GA NI! IK HEB SCHMINK NODIG! ZIE MIJN HAAR NU!”

Blancefloer liep van de ene spiegel naar de andere.

“Zie nu Sirene, mijn oog is nog keihard ontstoken!”

Illiveris deed het licht in de badkamer uit waardoor Blancefloer haar gereflecteerde beeltenis niet meer kon zien.

“Blancefloer, wij zouden u nooit wegsturen als ge er ni goed uit zou zien! Stop nu met uzelf wijs te maken dat ge het ni kunt en wees een beetje positief. Uw gedrag nu leidt alleen maar tot self-fulfilling prophecies! Gedaan met die excuses, ga uw jas halen! Moeten wij hem bellen en zeggen dat ge wat later zult zijn omdat ge zenuwachtig zijt? Het is best dat ge eerlijk zijt, hij zal daar wel begrip voor hebben! Op zich is het voor hem een compliment dat ge wilt dat het goed gaat, he?”

Sirene bemachtigde de GSM van Blancefloer en belde naar ‘De Man’, also known as ‘BDM’. Ze verontschuldigde zich voor de stiptheid van haar vriendin en bracht hem op de hoogte van de lichtjes verdraaide feiten. De arme stakker, die inmiddels al langer dan een half uur in eenzaamheid vertoefde, toonde zeer veel begrip voor haar situatie, die eigenlijk ook een beetje op de zijne leek.

“Ik heb hem gebeld.”

“WAT? WAT HEBT GE GEZEGD?! ZEG MIJ NU WOORD VOOR WOORD VAN BEGIN TOT EINDE WAT GE GEZEGD HEBT?”

“Gewoon, dat ge zenuwachtig zijt en wat bindingsangst hebt.”

“WAT? Oh nee, oh nee, bindingsangst impliceert dat ik eventueel een relatie zou willen. Help!”

“Je kan ook schrik hebben om jezelf vriendschappelijk te binden”, zei Illiveris in zijn zoveelste poging om haar gerust te stellen, “doe nu uwe jas aan”.

“Ik kan ni naar daar gaan, zeker ni met deze botten, ik ga vallen over de kasseien ginder!”

Sirene zuchtte, “waar hebt ge uw jas verstopt?”

Ze nam de jas uit de kleerkast van Blancefloer, waarop deze wederom vluchtte naar de badkamer.

“Ik zie er zo slecht uit, ik had mijn haar verdomme in ne froufrou moeten laten knippen he! Zie nu hoe groot mijn voorhoofd is!”

Sirene deed zuchtend het licht van de badkamer uit en dwong Blancefloer, bijgestaan door Illiveris, haar jas aan te doen.

“Ik ga ni, allez, ik kan da ni! Ik heb zelfs daarstraks mijn peer laten vallen van miserie!”

Illiveris en Sirene keken elkaar in stilte aan, fronsend, om vervolgens in lachen uit te barsten.

“Waarom lachen jullie nu?”

De peer lag nog steeds op de grond, tijdens haar neerwaartse vlucht had ze een fruitig remspoor nagelaten.

“Allez Blancefloer, nu uw handtas nog en we zijn er.”

“Ma ma ma, wat heb ik allemaal nodig? Ik moet ik moet..”

“Blancefloer… Ge hebt alleen geld nodig en uw gsm. Hoogstwaarschijnlijk hebt ge zelfs ni eens geld nodig.”

Toen Blancefloer klaar was, verliet ze langzaam tegenpruttelend haar kot. Zenuwachtig als ze was kreeg ze haar deur niet direct op slot, met meer zenuwen tot gevolg.

“Ik ga ni, ik kan da ni!”

“Blancefloer, we zullen tot in de helft gaan, en dan kunnen we nog zien wat we doen…”

Aarzelend ging het gezelschap de trap af.

“Ik kan ni lopen met deze schoenen he, ge gaat da zien, ik ga vallen!”

Haar excuses werden genegeerd. Toen brak het glorieuze moment aan dat ze zich buiten bevonden. Buiten werd al beschouwd als een overwinning. Illiveris nam al wandelend de leiding, gevolgd door Sirene. Blancefloer strompelde dan weer zo’n vijf meter achter Sirene. Wat in die wandeling volgde was een niet aflatende stroom van excuses, hypothesen en rampscenario’s die telkens weer gecontesteerd werden door de begeleidende partijen. Blancefloer had speciaal voor de gelegenheid een nieuw stopzinnetje ontwikkeld: ‘Stel u voor dat…’

Spoedig drong de volgende hindernis zich op: ‘De Man’, also known as ‘Blind Date Man’, zat te wachten in een chocoladebar naast de eigenlijke plaats van afspraak, een trendy cocktailbar.

“Kom Blancefloer! We zijn er bijna!”

“Wacht wacht wacht wacht wacht! Zot! Die mag ons wel ni zien he!”

Illiveris zag in de verte een deftige kerel achter het glas van de chocoladebar zitten wachten. Heel de voorgevel van de bar was opgetrokken in glas, lekker doorzichtig. Toen de arme man even de andere kant opkeek waggelde het gezelschap voorbij de ruit, like penguins on steroids. Hij merkte hen niet op.

Er was niet veel tijd om de opluchting te vieren aangezien ze al vijfenveertig minuten te laat was voor haar date. Sirene begeleidde Blancefloer naar een gunstig plekje in de bar terwijl Illiveris buiten bleef wachten. Ontsnappen was onmogelijk. Toen Blancefloer eindelijk neerzat spoedden de begeleiders zich naar de chocoladebar.

“Ik ben Blancefloer niet!”, zei Sirene glimlachend toen ‘BDM’ eindelijk een meisje zag binnenkomen, “ze zit hiernaast op jou te wachten.”

“Het spijt ons als dit een beetje vreemd overkomt”, zei Illiveris, “maar zonder ons had ge hier nog lang gezeten.”

‘De Man’ toonde voor de zoveelste maal sympathie, bedankte hen, en waagde zich aan de eerste ontmoeting. Toen hij de deur van de cocktailbar gespannen achter zich liet, gaven Illiveris en Sirene elkaar een stevige welverdiende high five. Mission accomplished!